Trẻ bị tự kỷ - cần can thiệp sớm
Trẻ bị tự kỷ - cần can thiệp sớm

Trẻ bị tự kỷ - cần can thiệp sớm

Chủ Nhật, ngày 09/11/2008 08:25 AM (GMT+7) (Eva.vn) Từ năm 2000 trở lại đây, trẻ tự kỷ xuất hiện ngày càng đông, năm sau cao gấp 2,3 lần năm trước. Có trẻ suốt ngày chỉ xem ti vi, có trẻ thì chỉ thích chơi một mình, một loại đồ chơi..., những dấu hiệu của bệnh tự kỷ.

Ở Trung tâm Hy vọng 1 (Hội cứu trợ Trẻ em thành phố Hà Nội), một địa chỉ “điều trị” bệnh tự kỷ ở trẻ hàng ngày chăm sóc trên 100 cháu. Hà Nội hiện nay có trên 10 trung tâm như thế, chưa kể các khoa khám bệnh của các Bệnh viện như Nhi Trung ương (Khoa phục hồi chức năng), Đống Đa (khoa Tâm lý giáo dục)... hay các câu lạc bộ được các bà mẹ có con cùng “triệu chứng” tự kỷ thành lập để chia sẻ thông tin, kinh nghiệm. Bệnh tự kỷ ở trẻ hiện đang phát triển khá nhanh trong xã hội hiện đại.

Khi trẻ được gọi mà không thưa

Trong khi thực hiện bài phóng sự về laptop, câu chuyện với nhân vật trong bài viết khiến tôi chú ý. Chị là Vân Giang (phố Chùa Bộc, Hà Nội) chia sẻ với tôi bệnh tình của cậu cháu trai năm nay lên 4 tuổi. Cháu bị bệnh tự kỷ. Bệnh này có lẽ đã có từ lúc cháu sinh ra nhưng vì không ai trong gia đình có kiến thức về bệnh cũng như không để ý nên khi cháu đến tuổi học nói mới phát hiện ra. Khi cháu lên 2 tuổi mà vẫn chỉ bập bẹ được mấy từ đơn và vài từ vô nghĩa, bố mẹ cháu mới tìm đến bác sỹ.

Chúng tôi có mặt tại phòng khám ABCD (29 Giang Văn Minh) vào một buổi khám của bác sỹ-TS Trần Thị Thu Hà, Phó Trưởng Khoa Phục hồi chức năng, Bệnh Viện Nhi Trung ương. Ben là tên gọi ở nhà của trường hợp cháu trai thứ nhất trong giờ khám hôm đó. Các đồ chơi được xếp ra. Sau vài phút lạ lẫm ban đầu, cháu bắt đầu chơi và khi muốn  một đồ chơi nào khác thì đưa tay chỉ và ê a. Theo phản ánh của mẹ cháu, cháu mới chỉ phát âm được từ mẹ, bà và bắt chước phát âm 1, 2 từ của chương trình quảng cáo nhưng không rõ nghĩa. Cháu Ben được 28 tháng tuổi. Theo đánh giá của TS Trần Thị Thu Hà, với trẻ 28 tháng tuổi có thể nói được 30 từ đơn và 10 từ ghép. Trường hợp cháu Ben mức độ phát triển ngôn ngữ chỉ tương đương trẻ 10 tháng tuổi và thuộc trường hợp khiếm khuyết về chất lượng giao tiếp. Tuy nhiên, cháu Ben không thuộc trường hợp trẻ bị bệnh tự kỷ mà ở ngưỡng của tự kỷ nhẹ và không tự kỷ bởi cháu không có biểu hiện của trẻ tự kỷ trong các tiêu chuẩn như khiếm khuyết trong quan hệ giao tiếp (mẹ gọi không quay đầu lại, không chơi và chia sẻ đồ chơi với bạn), chơi tượng trưng hoặc giả tưởng...

Các hành vi mà cha mẹ các bé có thể quan sát thấy được trong thói quen của trẻ bị tự kỷ là trẻ suốt ngày chỉ xem ti vi,  có trẻ thì chỉ thích chơi một mình, một loại đồ chơi. Có những đứa trẻ suốt ngày chỉ xem chương trình quảng cáo trên ti vi mà không quan tâm điều gì khác. Có trẻ hay soi mói một đồ vật nào đó như một nhà nghiên cứu khoa học, dù trẻ đó mới được 3 tuổi. Đặc điểm dễ nhận biết nhất của trẻ tự kỷ là tỏ ra không có tình cảm với mẹ và những người thân khác. Ví dụ như mẹ gọi mà trẻ không quay lại. Có những đứa trẻ không bao giờ chia sẻ buồn vui với bố mẹ và người thân, tay lúc nào cũng "vân vê" một cách vô thức...

Bệnh tự kỷ cũng có thể xuất hiện ngay từ khi trẻ mới chào đời. Với những trường hợp này, trẻ không khóc, mắt mở nhìn vô thức, mắt không biểu hiện tình cảm khi mẹ bế... Tất cả những hiện tượng trên là dấu hiệu của trẻ mắc "hội chứng tự kỷ". Theo bác sỹ Nguyễn Huỳnh Sơn, giám đốc Trung tâm hy vọng số 1 (nhà 35, ngõ 84 Trần Quang Diệu, Đống Đa, Hà Nội), đây là một căn bệnh mới xuất hiện ở Việt Nam khoảng 10 năm trở lại đây và từ năm 2000 bùng phát mạnh mẽ, năm sau gấp 2-3 lần năm trước.

Hậu quả của ô sin và băng quảng cáo

Cháu bé thứ hai trong buổi khám chữa bệnh của TS Trần Thị Thu Hà là bé Bin. Ngay từ khi bước vào phòng TS Hà đã nói luôn: “Đây là một trường hợp trẻ tự kỷ”. Ánh mắt của cháu nhìn vô cảm, khi được gọi thì cháu không quay lại mà chỉ tập trung vào đồ chơi. Suốt cả buổi khám bệnh cháu không phát âm một âm tiết nào và không làm theo yêu cầu của ông bà. Theo TS Hà, trường hợp trẻ tự kỷ rơi nhiều vào các bé trai và không loại trừ một hoàn cảnh gia đình nào. Đơn cử như gia đình bé Bin, ông bà nội của cháu là 2 giáo sư ngành Vật lý và Y nhưng cháu vẫn bị mắc bệnh trong một môi trường gia đình và môi trường giáo dục có thể nói là đủ điều kiện để cháu phát triển bình thường.

Nói về nguyên nhân của bệnh tự kỷ ở trẻ, theo bác sỹ Nguyễn Huỳnh Sơn, không có nguyên nhân cụ thể nào dẫn đến bệnh tự kỷ ở trẻ, bởi đây là hội chứng rối loạn phát triển chung. Do đó, không phải nguyên nhân ở trường hợp này cũng lặp lại ở trường hợp khác. Tuy nhiên, theo tài liệu nghiên cứu của Mỹ có 3 nguyên nhân dẫn đến bệnh này của trẻ. Đó là tình trạng sức khỏe của bà mẹ trong thời gian mang thai và quá trình sinh nở, theo di truyền và môi trường sống của trẻ. Trong thời kỳ ba tháng đầu mang thai, mẹ bị nhiễm siêu vi trùng hoặc các bệnh khác cũng có thể là nguyên nhân gây bệnh ở trẻ. Trong quá trình sinh, trẻ sơ sinh đẻ non, bị ngạt hoặc vàng da nhân, trẻ suy hô hấp phải thở máy, thở ô xy... cũng là những nguyên nhân phổ biến. Nguyên nhân thứ hai là do yếu tố di truyền. Thực tế chữa bệnh ở Viện nhi Trung ương đã có trường hợp 2 trẻ bị tự kỷ trong cùng một gia đình. Trường hợp khác là trong một gia đình bà ngoại, dì ruột đều tự tử, cháu bị tự kỷ. Nguyên nhân về môi trường sống xuất hiện khá nhiều. Trong cuộc sống hiện đại, trẻ thiếu đi sự quan tâm săn sóc của cha mẹ, thay vào đó là người trông trẻ, giúp việc. Thời gian gần gũi, âu yếm của cha mẹ dành cho con ít dần đi, thay vào đó là việc bật băng quảng cáo khi trẻ ăn, thời gian trẻ xem tivi quá nhiều, trẻ được chăm sóc ở trong nhà nhiều mà không được giao tiếp với bạn đồng lứa tuổi... Không những thế, người dân đô thị hiện nay đang phải sống trong môi trường ô nhiễm khói, bụi, tiếng ồn..., trẻ nhỏ cũng phải chịu đựng những mức độ ô nhiễm đó.

“Can thiệp sớm” như thế nào?

Hiện nay tại Hà Nội và TP.HCM đã có những trung tâm can thiệp sớm đối với trẻ bị tự kỷ. Tại các bệnh viện cũng thành lập các trung tâm giúp trẻ phục hồi chức năng. Những yêu cầu mà bác sỹ đưa ra đối với cha mẹ của trẻ bị tự kỷ và người thân là không chiều theo yêu cầu của trẻ, bắt buộc trẻ phải nói ra nguyện vọng của mình, không đáp ứng những yêu cầu mà trẻ không cần, nghiêm khắc với những lúc trẻ dỗi hờn. Còn đối với những trẻ cần tập trung điều trị hoặc điều trị bán thời gian tại các trung tâm, các nhà chuyên môn sẽ can thiệp trị liệu cho trẻ về vấn đề ngôn ngữ, huấn luyện kỹ năng sinh hoạt hàng ngày kết hợp sử dụng các loại thuốc kích thích về độ tập trung, về mặt ngôn ngữ, giao tiếp. Tuy nhiên, theo các bác sỹ, cần phòng tránh bệnh cho trẻ tốt hơn là khi phát hiện ra rồi mới chạy chữa. Ông bố bà mẹ nên trò chuyện với trẻ từ khi còn trong bụng mẹ. Khi trẻ chào đời, dành nhiều thời gian gần gũi, yêu thương trẻ và ý thức quan sát biểu hiện thường ngày của trẻ để nếu có bệnh thì phát hiện sớm. Theo các nghiên cứu, trẻ tự kỷ nếu được phát hiện sớm và được can thiệp sớm (trong 1 năm đầu sau khi sinh) có 30% khỏi bệnh hoàn toàn, 70% còn lại phát triển nói chung bình thường.

Tự kỷ là một bệnh đang dần phát triển trong xã hội hiện đại. Hy vọng những thông tin trong bài viết này sẽ cảnh tỉnh những ông bố bà mẹ quá thiếu quan tâm đến con cái sẽ có nhận thức đúng đắn hơn về việc nuôi dậy và giáo dục con trẻ trong gia đình.

 

Ngọc Linh
(1790 bình chọn, 7/10 điểm)


Ths.Bs.Lê Thị Hải - GĐTT Tư vấn Dinh Dưỡng, Viện DD Quốc gia

Hãy gọi 1900.1259 để được tư vấn dinh dưỡng những trường hợp: Bé biếng ăn - Bé chậm lớn - Bé còi xương - Bé suy dinh dưỡng.
Hoặc gửi câu hỏi về hòm thư: bslethihai@bekhoemevui.vnđể được trực tiếp Ths.Bs. Lê Thị Hải - Giám đốc trung tâm tư vấn Dinh dưỡng - Viện dinh dưỡng Quốc gia tư vấn, giải đáp.
Chi tiết xem tại websitefacebook

Tin mục Làm mẹ

 
Tin mục Nuôi con
 
 
 
Tin mục Eva tám
 
 
Trang chủ EvaLàm mẹ Diem thi dai hoc 2013Eva támSiêu mẫu nhí 2013Làng saoThời trangLàm đẹpBà bầuTình yêu - Giới tínhTin tứcBếp EvaNhà đẹpClip EvaSức khỏeĐi đâu - Xem gìMua sắm - Giá cảTrổ tài vào bếpEva Sành điệuLịch Vạn NiênẢnh đẹp EvaGIA VANGGIA USDDiễn đàn EvaGóp ýRSS
X
CNT2T3T4T5T6T7