Hành trình truy tìm gà 30 nghìn/kg

Mục kích

Cách đây hơn nửa tháng, nhiều bạn đọc phản ánh tại nhiều chợ ở Hà Nội đang bán thịt gà giá 30 nghìn/kg: Cầu Lủ (Kim Giang), Dịch Vọng Hậu (Cầu Giấy). Chúng tôi đã đến các chợ này tìm hiểu và  xác nhận thông tin trên hoàn toàn chính xác. Giá gà ở đây chỉ dao động từ 35.000 – 50.000 đồng/kg.

Khảo sát thêm một số chợ như chợ Mơ, chợ Hôm, giá gà thịt cao hơn hẳn, khoảng 130 nghìn đồng/kg. Vậy, vì sao gà thịt lại có giá siêu rẻ? Nguồn gốc số thịt gà này? Rất nhiều câu hỏi đặt ra về hiện tượng bất thường này.

Kết thúc phiên chợ, chúng tôi bí mật bám đuôi năm người bán thịt gà tại chợ Cầu Lủ và chợ Dịch Vọng. Sau đêm đầu tiên mật phục, chúng tôi lần ra manh mối đầu tiên: Thịt gà siêu rẻ được nhập về từ chợ gia cầm đầu mối Hà Vĩ (Thường Tín, Hà Nội). Một nguồn tin còn cho hay đó là giống gà mía, nhập lậu từ Trung Quốc.

Cảnh trộn gà chết với gà sống tại chợ Dịch Vọng Hậu

Đêm thứ hai, chúng tôi tiếp cận chợ gia cầm lớn nhất miền Bắc này. Quãng 3h sáng, chợ đã tấp nập người mua kẻ bán. Cơ man nào là gà! Gà Tam Hoàng, gà công nghiệp, gà Ai Cập… Dò hỏi mãi, chúng tôi vẫn không tìm ra được gà mía. “Không phải không có gà mía. Chợ không kinh doanh gà mía thì làm sao mà sống được. Mỗi ngày, hàng chục tấn gà mía nhập về và bán hết veo rồi. Đôi khi còn “cháy” hàng đấy!”, một người buôn gà cho hay.

Cảnh bốc xếp gà tại chợ Hà Vĩ

Trong khi các loại gà khác có giá 70 – 80 nghìn/kg thì gà mía chỉ 40.000 – 45.000 đồng/kg. Đến đây điều bất thường gà giá siêu rẻ dần sáng tỏ. Song mức giá (gà lông) đó vẫn chưa lý giải được vì sao có gà thịt giá 30.000 nghìn đồng/kg tại các chợ nội thành. Chúng tôi hạ quyết tâm truy đến cùng sự việc.

Chọn một địa điểm kín đáo trong chợ, chúng tôi kiên nhẫn ngồi chờ. Một giờ, rồi hai giờ trôi qua, vẫn không thấy bóng dáng xe gà nào. May thay lại nghe được câu chuyện của nhóm người mặc áo xanh ghi dòng chữ “Đội bốc xếp Hà Vĩ”: “Gớm! Mới chết có 2 đứa trẻ dính H5N1 ở Trung Quốc mà cứ làm như quan trọng lắm. Chợ này nhập gà bao lâu nay mà có thấy chết ai đâu. Bọn chủ xe đang ở bên kia sông chưa dám qua phà vì sợ công an tóm”.

Chúng tôi lập tức chạy xe theo đường mòn về hướng về phía bờ sông.

Ma trận gà lậu

Tảng sáng. Chúng tôi có mặt tại bến đò An Cảnh (xã Lê Lợi, Thường Tín, Hà Nội). Cách bờ đê vài chục mét đã nghe tiếng người huyên náo phía bờ sông Hồng, con sông phân định đất Hà Nội và Hưng Yên. Một tốp thanh niên bặm trợn, xăm trổ đầy mình lượn lờ qua mặt chúng tôi rồi đảo mắt dò xét. Chúng tôi đoán đây là đội “chim lợn” đi tiền trạm thám thính. “Từ từ hẵng qua, xem tình hình thế nào đã”, một thanh niên bốc máy gọi. Chúng tôi hơi chột dạ, song vẫn cố tỏ ra ung dung.

Để tránh bị nghi ngờ, chúng tôi lên phà sang sông. Ở bờ bên kia, bốn, năm chiếc xe tải đang xếp hàng dài vì chưa nhận được “lệnh” qua phà. Chúng tôi nhanh chóng kiếm một chỗ nấp kín đáo.

Xe chở gà lậu

Biết đã bị lộ, khoảng 1 tiếng sau, hàng loạt xe máy từ phía Thường Tín được huy động qua phà sang bến đò Năm Mẫu để “tăng bo” gà qua sông thay vì chở bằng xe tải. Nắm được quy luật vận chuyển gà, trước khi ra về, chúng tôi không quên tìm một địa điểm an toàn chuẩn bị cho việc “tác chiến” ngày hôm sau.

Đêm thứ ba, chúng tôi đến bến đò An Cảnh lúc 1h sáng. Tìm chỗ nấp được đánh dấu từ hôm trước, máy quay cũng đã sẵn sàng. Ba tiếng trôi qua nhưng chưa thấy động tĩnh gì. 4h sáng, đèn ám hiệu lóe lên từ phía bên này sông. Bên kia sông, xe tải lập tức nổ máy lên phà. Xe tải có trọng lượng khoảng 4 tấn, hàng chất cao tận nóc. Gà được nhốt trong các lồng nhựa có sơn màu vàng, trắng, xanh. Chúng tôi ém một đội theo dõi tại bờ sông, đội còn lại theo xe vào Hà Vĩ.

Toàn cảnh chợ gia cầm đầu mối Hà Vĩ

Vào trong chợ, một thanh niên cao to nhảy từ trên xe xuống xi-nhan cho xe vào nhập gà. Ba, bốn người đàn ông trong đội cửu vạn Hà Vĩ chạy lại chuẩn bị cho việc dỡ hàng. Đây đích thị là những con gà mía mà chúng tôi cần tìm!

Sau quá trình vận chuyển đường dài, những con gà này lông xác xơ, mặt tím tái, mắt lờ đờ, chân run run, không còn sức sống. Trong vai một người buôn gà, tôi nhặt một vài con gà được coi là khỏe mạnh nhất lên xem. Mặc dù trời nhá nhem tối, song vẫn có thể phân biệt gà mía với một số loại gà khác trong chợ: lông xù, lông màu nâu trắng, mào hồng tái hoặc thâm, lỗ hậu môn to vì là gà thải (đẻ hết trứng). Tiếp tục hỏi giá, tôi vẫn nhận được câu trả lời 40.000 – 45.000 đồng/kg. Vẫn chưa lý giải được nguồn gốc gà giá rẻ.

Gà chết được ném thành từng đống tại chợ Hà Vĩ

Tuy nhiên, sau khi gà được dỡ xuống, hình ảnh kinh hoàng diễn ra. Một xe gà có trọng tải 4 tấn có cả tạ gà chết được ném thành từng đống trên mặt đất, ruồi nhặng lập tức bâu đầy, mùi hôi thối bốc lên. Chờ thêm hai, ba xe tải nữa về nhập hàng, đống gà chết càng ngày chất càng cao.

Đến đây chúng tôi tự hỏi phải chăng thịt gà siêu rẻ tại các chợ nội thành chính là gà mía chết trong quá trình vận chuyển?