Truyền hình thực tế: Có đáng phải ầm ỹ?

Đến là không sợ - sợ thì đừng đến

Chuyện “cô bé” (thực tình chẳng ai gọi một cô gái 15 tuổi là cô bé cả) Quỳnh Anh và những phản ứng của mẹ cô gái trên chương trình Vietnam Got Talent (VGT) đang sôi sục một cách…lãng nhách. Và với một format như VGT thì chắc chắn đây sẽ chẳng thể là “bài học cuối cùng” về chuyện vì với tâm lí hoang tưởng về con cái, về tài năng thiên bẩm của các bậc cha mẹ thì có lẽ ở đâu trên thế giới này cũng vậy thôi.

Nếu như ở nước ngoài, chuyện một bà mẹ lao lên sân khấu, giật mic nói chắc cũng lùm xùm được dăm ba ngày là hết bởi vốn dĩ họ đã quá quen với chuyện tranh cãi để bảo vệ quyền lợi mà họ nghĩ họ xứng đáng có được, hoặc người khác xứng đáng có được (ví dụ như bây giờ còn ai nhớ vụ Kanye West giật mic của Taylor Swift nữa không?), còn tại Việt Nam thì…hơi lố.

Trở lại chuyện của “bé” Quỳnh Anh thì rõ ràng một điều là gia đình này đã sai để rồi sau đó lên một trang báo mạng để “thanh minh thanh nga” rằng mình đã bị lừa, bị biên tập bị cắt cúp. Nói một cách đơn giản là nếu người dự thi 15 tuổi coi như chưa trưởng thành thì những người đi theo (như bố mẹ) cũng đâu còn trẻ đâu để dễ bị lừa như vậy? Nếu như không vì muốn con mình thành công và cũng vì quá tự tin vào khả năng con sẽ tiến sâu (thực tế đã chứng minh là bà mẹ rất chăm đi xem các đêm trước để “phân tích đối thủ”) nên mới “chấp nhận để lừa” để rồi sau đó mọi dự tính thất bại thì quay ra trách móc. Nếu như Quỳnh Anh vào được vòng trong thì chuyện chẳng có gì để bàn cãi cả.

Quỳnh Anh và những phản ứng của mẹ cô gái trên chương trình Vietnam Got Talent

Cần hiểu rõ một điều, đây là một chương trình truyền hình thực tế và mọi chuyện diễn ra sẽ được ghi chép lại. Thậm chí có những trường hợp còn “bịa” để tăng tính hấp dẫn. Ví dụ như năm ngoái, ở cuộc thi Vietnam Idol vì muốn gây ấn tượng với BTC nên đã khai báo rằng thí sinh đó mồ côi và được nuôi dưỡng bởi một…ngôi chùa. Rõ ràng, câu chuyện đó quá hay, quá hấp dẫn và chắc chắn khán giả sẽ “rụng rời chân tay” khi nghe hoàn cảnh nên nguyên ê-kíp kéo nhau đến ngôi chùa đó để ghi hình thì sự thật phơi bày: chẳng có ai ở đó tên khớp với thí sinh. Vậy thì đừng nói là chỉ có BTC các chương trình truyền hình thực tế mới “lừa” thí sinh.

Đám đông và cũng chỉ vì đám đông

Chương trình truyền hình thực tế luôn là những chương trình truyền hình có tỉ xuất xem cao nhất trên mỗi kênh truyền hình. Mỗi ngày, khán giả có thể mở các kênh truyền hình quốc tế như Starword chẳng hạn, sẽ thấy nhan nhản các chương trình như vậy. Từ Hell’s Kitchen tới Master Chife cho lĩnh vực nấu ăn, từ The Bachelorette cho tới Let’s say I do trong chuyện tình cảm, American Idol hoặc American Nextop Model hoặc Xfactor hoặc So you think you can dance trong các lĩnh vực âm nhạc – nhảy múa – người mẫu đều thấy một sự khốc liệt đến đáng kinh sợ.

VNNTM cũng lùm xùm vì chuyện thí sinh bị loại

Ở đó, các thí sinh hồn nhiên nói xấu nhau, hồn nhiên ăn cắp ý tưởng của nhau trước mắt khán giả, hồn nhiên văng bậy chửi tục mỗi khi bị áp lực hoặc thậm chí còn đánh nhau. Hơn ai hết, họ hiểu họ đang trong một chương trình truyền hình thực tế và tất cả hành động của họ sẽ bị ghi hình lại và phát sóng nhưng cũng hơn ai hết, nếu họ thành công trong chương trình đó thì cuộc đời họ sẽ khác. Khác là bởi trước hết giải thưởng quá lớn (bèo nhất như The Voice cũng có giá 100.000 USD và khủng nhất là Xfactor với giải thưởng lên đến 5 triệu USD) và nếu như có không may mắn “giật” được giải nhất thì họ cũng đươc để ý đến để từ một anh chàng đầu bếp hạng làng nhàng, một cô ca sỹ hát lót, nếu có tham vọng họ cũng sẽ thăng tiến hơn trong nghề, đó là chưa kể tới hồ sơ của họ cũng sẽ vì thế mà “đẹp” hơn. Yếu tố cuối cùng là…được lên truyền hình.

Ở xứ mình chuyện lên truyền hình không khó nhưng ở những nước như Mỹ thì cũng đâu có dễ nên chuyện nếu được lên thì phải lên cho “hoành tráng” nên mới có chuyện thí sinh khỏa thân trên sân khấu trong phần biểu diễn. Và đó là cái giá phải/ được trả của mỗi thí sinh khi kí tên vào bản cam kết khi tham gia chương trình. Và cũng chẳng có ai như thí sinh sứ mình, hồn nhiên tham gia một chương trình truyền hình thực tế như Vietnam Nextop Model và khi bị loại thì hồn nhiên đi thông báo kết quả khi tập đó chưa phát sóng dù hợp đồng đã kí.

Vậy, rõ ràng tất cả những chương trình đó được sản xuất vì mục đích gì? Thương mại, không cần tranh cãi nhiều. Phát hiện tài năng cũng đúng luôn. Thế nhưng, có ai từng hỏi vì sao những chương trình đó lại thành công?

Lê Hoàng vì cho điểm “đắt” trong chương trình “Cặp đôi hoàn hảo”

Đơn giản, vì nó đánh đúng tâm lí của khán giả khắp nơi là muốn chứng kiến những mài bi hài kịch trên tivi, muốn được giải trí, muốn được xỉ vả một ai đó mà mình chưa từng gặp, chưa từng nói chuyện (điều mà có thể họ sẽ chẳng bao giờ làm được với ai đã gây bực tức cho họ như sếp ở công ty chẳng hạn) hoặc cũng có thể là để làm dày thêm câu chuyện “buôn dưa” nơi công sở, nơi đầu ngõ cuối hẻm với “đặc quyền” rằng: Tôi là khán giả và tôi có quyền vì tôi đã bình chọn (hoặc đã bị xem) chương trình. Và cũng với đặc quyền đó, khán giả đỏng đảnh như một “cô bé dỗi hờn”. Còn nhớ, khi bắt đầu chương trình “Cặp đôi hoàn hảo” thì hàng loạt (có thể hàng chục nghìn” comment “chửi như hát hay” đối với vị giám khảo Lê Hoàng vì cho điểm “đắt” quá và đòi tẩy chay chương trình (thế nhưng đến giờ phát sóng hì hục ngồi xem).

Vậy nhưng thực tế thì sao? Chỉ sau đó vài tuần, khi chứng kiến sự “rộng lượng” của những giám khảo khác thì đám đông khán giả lại quay ngược trở lại…tôn vinh Lê Hoàng. Có những comment rằng vị đạo diễn đó là lí do để họ tiếp tục theo dõi chương trình, rằng đó là chút công bằng còn xót (xa) lại. Vậy nếu họ quyết tâm tẩy chay từ đầu thì liệu họ có được chứng kiến giây phút “đòi lại công bằng” đó không? Vậy đó mới là đám đông.

Mỗi chương trình thì sẽ có những luật lệ riêng, có những quy chuẩn riêng, đối tượng thí sinh dự thi khác nhau, đối tượng khán giả khác nhau nhưng chung quy lại một điều, nếu bạn đã tìm đến với chương trình của chúng tôi thì bạn phải tuân thủ những điều chúng tôi đưa ra. Nếu bạn đồng ý thì bạn kí vào, còn nếu bạn không đồng ý, bạn có thể không tham gia, không ai ép uổng. Còn nếu bạn đồng ý thì bạn phải chấp nhận tất cả những rủi ro mà chương trình mang lại cũng giống như bạn được hưởng những thành công mà cuộc thi mang lại. Nếu suy nghĩ được đơn giản như vậy thì rõ ràng chuyện chẳng có gì đáng để phải ầm ĩ cả.