Học phí tăng… nín rồi phải thở

Cứ cuối tháng 7, đầu tháng 8 là các gia đình có con đi học lại nín thở chờ thông báo học phí mới. Năm nay, đồng loạt cả Hà Nội lẫn TP. HCM đều có kiến nghị tăng mức học phí cho năm học mới lên 3 – 5 lần.

Chưa biết là kiến nghị có được phê duyệt hay không nhưng nhiều người có kinh nghiệm “chống chọi” với các mức tăng học phí đầu năm mới khẳng định chắc nịch như đinh đóng cột: Chắc chắn là tăng!

Tăng là đúng!

Theo các cơ quan có chức năng, việc đề xuất tăng học phí là bởi học phí cũ đã không còn phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội nói chung. Các năm học sau, mức thu sẽ được điều chỉnh tăng hàng năm. Mức thu đó cũng không vượt quá 5% thu nhập bình quân hộ gia đình và khung học phí Nghị định 49 của Chính phủ.

Đại đa số các bậc phụ huynh được chúng tôi khảo sát nhanh thì việc tăng học phí là cũng… đúng thôi. “Thêm tiền học phí, nghe thì nhiều, chia theo ngày học trong tháng, bất quá như thêm tiền “gửi xe”, mà con mình chẳng lẽ không quý bằng cái xe?”, một phụ huynh ở TP. HCM nói vui.

Một thực tế là mức chênh lệch học phí giữa các trường công lập và khối trường bán công, tư thục, quốc tế hiện nay là rất lớn. Tuy nhiên, điều này không phản ánh việc chênh lệch về chất lượng dạy và học, cũng như không thực sự phản ánh sự chênh lệch về chất lượng “nuôi”.

Đủ các khoản thu mới khiến mức học phí tăng là cũng đúng. (Ảnh minh họa).

Thậm chí còn dẫn đến một nghịch lý là: nhiều người, nhiều gia đình có điều kiện nhưng không muốn cho con học trường dân lập hay trường quốc tế, họ sẵn sàng bỏ ra một khoản tiền khá lớn để “chạy trường” cho con, bất chấp tình trạng trái tuyến, thậm chí là dẫn đến việc nhiều trẻ đúng tuyến còn bị “mất suất”. Khi cán cân học phí giữa khối công lập – dân lập có chiều hướng cân bằng, thì việc “chạy trường” này sẽ có thể giảm xuống.

Nhưng công tăng, thì tư cũng chẳng đứng yên!

Tuy nhiên, khả năng này là khó xảy ra, bởi theo đa số người được hỏi cũng cho rằng: trường công lập tăng 1 thì trường dân lập sẽ tăng 10 lần. Chị Minh Phú, ở Linh Đàm, Hoàng Mai, Hà Nội, cho biết:

“Con mình đi học mầm non có 3 năm thì trường tăng học phí tới 6 lần. Mỗi lần tăng là lại viện cớ đầu tư, sắm sửa một cái gì đó trong khi con mình học mẫu giáo thì nói thực là gia đình cũng chỉ có nhu cầu là các cô chăm cháu ăn uống, ngủ nghỉ cho tốt, còn học hành thì thêm được cái gì thì thêm, không thì thôi, chứ cũng không có nhu cầu nhồi nhét các cháu nào hết loại năng khiếu này tới năng khiếu khác.

“Đỉnh cao” của việc tăng học phí khiến cho toàn bộ phụ huynh của trường phải “choáng váng” là trường thông báo đóng cửa một tháng để nâng cấp. Thực ra nói là để sơn sửa lại thì đúng hơn. Chứ trường diện tích chỉ có thế, học sinh thì số lượng ổn định rồi, nâng cấp kiểu gì cho được.

Vậy nhưng mở trường lại là họ tăng học phí: đang tính từ tiền Việt chuyển sang tiền USD luôn. Lập tức gây nên một cuộc tháo chạy của các bậc phụ huynh khỏi trường. Nhưng cũng chỉ một thời gian thôi, với cái mác “quốc tế” mới được gắn vào, lại có những phụ huynh đưa con đến nhập học và chấp nhận mặt bằng giá mới. Cũng coi như là một cuộc đầu tư của họ đã thành công”.

Còn chị Hồng Nga, phụ huynh có con học ở hệ thống trường quốc tế cũng ngay trong khu Linh Đàm, Hoàng Mai, Hà Nội thì cho biết: “Học phí của các cháu khi đi học hè đã tăng rồi. Mình có ướm thử các cô thu ngân, lễ tân về chuyện học phí năm học mới sẽ như thế nào thì các cô đều trả lời nước đôi là chưa có chủ trương gì từ nhà trường.

Nhưng mình tin là học phí chắc chắn sẽ tăng, vì năm nay trường tiếp tục nâng cấp mở rộng thêm. Chị đang nín thở chờ xem tăng ít hay tăng nhiều thôi. Hy vọng là ở mức chấp nhận được. Chứ nói thật, gia đình mình cho cháu vào học trường này cũng là hơi cố so với khả năng.

Tóm lại là với tinh thần là tất cả vì con em chúng ta thôi. Nhưng nếu tăng nữa thì cũng phải tính lại. Nhưng mà lại sợ là bây giờ xin cho con ra học trường công thì lại mất một khoản “chạy trường”, cũng chẳng phải là ít đâu…”.

Tăng thì bớt học đi!

Cuối tuần trước đi họp phụ huynh để chuẩn bị chương trình tổng kết hè cho các cháu tôi đã rập ròm nghe chuyện sắp tăng học phí rồi. Mọi người cũng kháo nhau xem mức tăng học phí năm nay sẽ là bao nhiêu.

Nhà nước mà cho trường công lập tăng học phí lên 3 – 5 lần thì cũng không nói trước được là trường dân lập sẽ “đánh đu” theo như thế nào. Con mình đi học bây giờ mỗi đứa gần 3 triệu đồng, cả tiền ăn lẫn tiền học, nếu mà tăng nữa, khéo thuê người giúp việc trông trẻ ở nhà còn rẻ hơn. Chỉ tội lũ trẻ, sẽ không được đi học nữa.

(Chị Đào Hồng Nhi, 30 tuổi, Hoàng Mai, Hà Nội)

Cứ bị dọa nên cũng sợ!

Tôi vừa mới sinh em bé không lâu mà đã bị dọa chuyện… học phí. Chẳng là cả hai đứa cháu đang học tiểu học, dù là học công lập hẳn hoi nhưng không khi nào thấy thiếu tiếng bà chị dâu kêu than này kia: rằng thì là đủ thứ tiền trên đời: tiền học phí, tiền học thêm, tiền ăn, tiền quà cáp…

Giờ thì thông tin học phí sẽ tăng vừa mới lan ra, bà chị tôi lại tiếp tục than trời: học phí tăng một thì “chi phí” tăng mười, rồi lại đổ lên đầu phụ huynh cả. Xung quanh nhà tôi không có trường mầm non công lập. Tôi cũng đang tính gửi con sớm ở trường tư chất lượng tốt một chút để yên tâm đi làm nhưng bà chị dọa ngay: chưa biết học phí sẽ là thế nào đâu…

(Chị Trần Phương Mai, 29 tuổi, Cầu Giấy, Hà Nội)

Đừng làm quá!

Phụ huynh cứ kêu thế thôi, cứ thấy đóng tiền là lo sốt vó, nhưng nín mãi rồi cũng phải thở và sống được cả! Tôi thấy tăng học phí là một điều tích cực. Bố mẹ cố gắng hơn, con cố gắng hơn, thầy cô cố gắng hơn.

Sự thích nghi theo những thay đổi là cần thiết, là tích cực thì tăng thêm chút học phí cũng là điều chẳng đáng phải “làm quá” lên như vậy. Nếu nhà ai khó khăn quá thì nhà trường cũng sẽ miễn giảm, địa phương cũng có giúp đỡ mà. Còn nhìn chung, dân công sở, để mà nói chuyện khó khăn hơn khi học phí của con tăng tại các trường công lập là chuyện… hơi buồn cười.

Chi phí cho con chiếm trung bình 1/3 đến ½ ngân sách của các gia đình từ 1 – 2 con. Tôi không nghĩ là chuyện tăng học phí của các cháu không quá đáng sợ. Chúng ta ăn trưa một bữa bình thường cũng bằng số tiền học phí của các con tăng một tháng mà!

(Chị Lê Quỳnh Nga, Q1, TP. HCM)