Giải pháp phòng ngừa tai biến sản khoa.

Các ca sản phụ tử vong tăng đột biến thời gian gần đây đã gây nhiều lo lắng. Vấn đề được đặt ra là với sự tiến bộ của y học như ngày nay, để có một ca vượt cạn an toàn có phải quá khó khăn? Trước tình hình đó, GS. Tay Eng Hseon một trong những chuyên gia sản-phụ khoa hàng đầu Singapore, hiện là Chủ tịch Hội đồng Y khoa Bệnh viện Quốc tế Hạnh Phúc, đã có nhiều chia sẻ về phương pháp để phòng tránh tai biến sản khoa.

Thưa GS, ông có thể cho biết những thai phụ như thế nào là đối tượng nguy cơ cao dễ dẫn đến tai biến sản khoa?

Những thai phụ dễ gặp tai biến sản khoa là những thai phụ mang thai khi đã trên 35 tuổi, sinh nở nhiều lần, đa thai, mắc những bệnh mãn tính như cao huyết áp, tim mạch, tiểu đường… Nhưng đối tượng nguy cơ cao nhất vẫn là những thai phụ không đi khám thai đều đặn hoặc không quản lý thai kỳ tốt trong suốt thời gian mang thai.

Vậy đâu là những tai biến sản khoa có thể phòng ngừa được?

Tai biến sản khoa chia thành 2 nhóm: nhóm những tai biến có thể kiểm soát, chẩn đoán được và nhóm những tai biến không thể kiểm soát được. Hệ thống y tế ngày càng được nâng cao, những tai biến cho cả mẹ lẫn con đều có thể phòng tránh hoặc cứu chữa kịp thời như: những bệnh lý từ người mẹ như tiền sản giật, tiểu đường, băng huyết sau sinh, nhiễm trùng sau sinh; những trường hợp sinh khó do vị trí ngôi thai, thai to, đa thai và những bệnh lý của thai nhi như suy dinh dưỡng bào thai, đa thai…

Trong khi đó, một số các tai biến khác vẫn khó có thể tiên lượng trước, dù là ở Singapore hay các nước có nền y tế phát triển khác, trong đó chiếm tỉ lệ tử vong cao nhất hiện nay là do bệnh lý thuyên tắc ối.

Số trường hợp thuyên tắc ối (khoảng 5/12 ca) ở Việt Nam trong thời gian qua là nguyên nhân gây tử vong chính cho các sản phụ, nếu so với mặt bằng chung thì tỉ lệ này là cao hay thấp thưa GS?

Thuyên tắc ối là bệnh lý sản khoa xảy ra do nước ối đi vào tuần hoàn của mẹ, gây ra suy hô hấp tuần hoàn và cấp tính tử vong cho mẹ và thai nhi, có thể xảy ra ở bất kỳ sản phụ nào, ngay cả những sản phụ có thai kỳ bình thường. Một trong những nguyên nhân gây ra tử vong sản phụ ở Singapore cũng là thuyên tắc ối. Đây là dạng tai biến xảy ra rất ngẫu nhiên. Trước đây, khi nền y học còn chưa tiến bộ thì ngoài bệnh lý thuyên tắc ối còn có rất nhiều nguy cơ khác gây tử vong ở sản phụ và thai nhi. Tuy nhiên, ngày nay khi trình độ chuyên môn của giới y khoa và am hiểu của người dân càng được nâng cao thì hầu hết các nguy cơ trên đều được đẩy lùi đáng kể, dẫn đến tỉ lệ tương quan về tử vong do thuyên tắc ối so với các nguyên nhân khác là rất cao. Thực tế, số ca tử vong do nguyên nhân này thì thấp hơn rất nhiều.

GS. Tay Eng Hseon một trong những chuyên gia sản-phụ khoa hàng đầu Singapore, hiện là Chủ tịch Hội đồng Y khoa Bệnh viện Quốc tế Hạnh Phúc

Người ta thường nói, tai biến trong khi sinh chỉ xảy ra tích tắc, rất đột ngột và vô cùng nguy hiểm. Sinh mổ phải chăng có thể hạn chế được những rủi ro này? Tuy nhiên, hiện nay, BS dường như rất ngại phải chỉ định sinh mổ.

Tôi muốn nhấn mạnh rằng, việc chỉ định sinh mổ hay sinh thường đều phải dựa trên nguyên tắc cơ bản là tất cả vì sự an toàn của cả mẹ và con. Và quyết định này hoàn toàn phụ thuộc vào người bác sỹ và người mẹ khi đứng trước một tình thế nhất định. Tại Singapore, tỉ lệ sinh mổ chiếm khoảng 30-40% tổng số ca sinh. Tuy nhiên, việc chỉ định mổ lấy thai do các trường hợp đặc biệt như sinh khó, ngôi thai bất thường, thai to, đa thai, nhau tiền đạo…vẫn chiếm phần lớn so với mổ chủ động.

GS có lời khuyên gì cho các thai phụ để đảm bảo một cuộc vượt cạn an toàn?

Tôi xin đưa ra 3 lời khuyên cho các bà mẹ để có cuộc vượt cạn an toàn: Đầu tiên, chúng ta nên đăng ký dịch vụ chăm sóc tiền sản tại cơ sở y tế thuận tiện nhất ngay khi biết mình có thai; kế đến chúng ta nên chọn cho mình một bác sỹ chuyên khoa có thể chăm sóc và theo dõi suốt quá trình mang thai và sinh nở của mình, điều này giúp cho người bác sỹ và cơ sở y tế đó hiểu rõ tiền sử, tình trạng của bệnh nhân để có thể phát hiện, ngăn ngừa và cứu chữa kịp thời khi có tai biến. Vì vậy, nếu có thể, chúng ta không nên chuyển đổi quá nhiều bác sỹ hay cơ sở y tế trong suốt thai kỳ. Cuối cùng tốt nhất là thai phụ nên đi thăm khám thai thường xuyên và thực hiện các chẩn đoán, xét nghiệm theo đúng chỉ định của bác sĩ.

Xin cảm ơn GS. Tay Eng Hseon!